Chênh Lệch Giá Vàng Trong Nước Và Thế Giới Thu Hẹp: Tín Hiệu Ổn Định Hay Cảnh Báo Mới?

Ngày 13/9, giá vàng thế giới đóng cửa tuần giao dịch ở mức 3.643,4 USD/ounce, tương đương khoảng 116,3 triệu đồng/lượng nếu quy đổi theo tỷ giá niêm yết tại ngân hàng. Trong nước, Công ty SJC niêm yết giá bán vàng miếng ở 131,1 triệu đồng/lượng, giảm 300.000 đồng/lượng so với phiên trước; giá mua vào cũng giảm xuống 128,1 triệu đồng/lượng. Chênh lệch mua – bán vàng miếng SJC vẫn ở mức 3 triệu đồng/lượng.

Đáng chú ý, giá vàng nhẫn 9999 tại SJC chỉ giảm nhẹ 100.000 đồng/lượng, bán ra ở mức 128 triệu đồng/lượng, mua vào 125 triệu đồng/lượng. Như vậy, giá vàng nhẫn hiện cao hơn vàng thế giới quy đổi khoảng 11,7 triệu đồng/lượng, trong khi vàng miếng SJC cao hơn tới 14,8 triệu đồng/lượng.

Trên thị trường tự do, giá vàng miếng SJC giảm sâu hơn, xuống 129,51 triệu đồng/lượng (bán ra) và 127,51 triệu đồng/lượng (mua vào), thấp hơn giá tại các công ty vàng khoảng 1,59 triệu đồng/lượng. Chỉ trong 3 ngày, vàng miếng SJC đã mất tới 4,2 triệu đồng/lượng – mức giảm mạnh hiếm thấy.

Lực bán áp đảo, người mua chuyển sang chờ đợi.

Trong bối cảnh cơ quan chức năng siết chặt quản lý để ngăn chặn tình trạng thao túng, thổi giá, các tiệm vàng tại khu vực phía Nam gần như cạn kiệt tiền mặt vì người dân bán tháo mạnh. Không chỉ vàng miếng mà cả vàng nhẫn và nữ trang cũng bị đẩy ra thị trường.

Ngược lại, lực cầu suy yếu rõ rệt. Nếu như trước đó người mua xếp hàng dài để sở hữu vàng, thì nay họ chuyển sang trạng thái chờ giá giảm thêm hoặc nguồn cung mới. Sự lệch pha cung – cầu này khiến giá vàng trong nước rơi tự do trong những ngày qua.

Yếu tố quốc tế: Fed có thể cắt giảm lãi suất

Trên thị trường thế giới, giá vàng duy trì đà tăng nhờ kỳ vọng chính sách tiền tệ nới lỏng từ Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed). Các số liệu kinh tế Mỹ gần đây cho thấy thị trường việc làm suy yếu, củng cố niềm tin rằng Fed sẽ giảm lãi suất ít nhất 0,25 điểm phần trăm trong cuộc họp ngày 16–17/9.

Đây sẽ là lần giảm lãi suất đầu tiên của Fed trong năm 2025, mở ra kỳ vọng chi phí vốn rẻ hơn, từ đó tăng sức hấp dẫn của vàng như một tài sản trú ẩn. Ngoài ra, xu hướng mua ròng của các quỹ ETF vàng trong nhiều tháng gần đây cũng tạo lực đỡ quan trọng cho giá kim loại quý này.

Trong ngắn hạn, giá vàng toàn cầu sẽ biến động mạnh theo thông điệp mà Fed đưa ra. Nếu Fed tiếp tục phát tín hiệu giảm lãi suất trong các quý tới, vàng có thể bứt phá lên vùng giá mới. Ngược lại, sự thận trọng từ Fed sẽ tạo áp lực điều chỉnh.

Biến động giá vàng đầu tháng 9: tăng nóng rồi giảm sốc

Chỉ trong vòng 2 tuần đầu tháng 9, giá vàng miếng SJC từng tăng tới 11 triệu đồng/lượng, đạt mức kỷ lục chưa từng có. Một số cửa hàng nhỏ tại TP.HCM thậm chí báo giá mua vào tới 141,5 triệu đồng/lượng và bán ra 143,5 triệu đồng/lượng – cao hơn thị trường chính thức hơn 8 triệu đồng/lượng.

Cùng thời điểm, giá vàng nhẫn và vàng trang sức 99,99% cũng tăng mạnh, chạm ngưỡng 130,2 triệu đồng/lượng bán ra. Nguyên nhân chính là sự tăng vọt của giá vàng thế giới, khi vàng giao ngay leo lên 3.587 USD/ounce, tiếp tục lập đỉnh mới.

Tuy nhiên, sau giai đoạn tăng nóng, thị trường trong nước nhanh chóng đảo chiều giảm mạnh do siết kiểm soát, nguồn cung bổ sung và tâm lý chốt lời.

Chính phủ vào cuộc: Đề xuất đánh thuế thu nhập từ vàng

Trước tình trạng giá vàng biến động bất thường, Chính phủ đã yêu cầu đưa thu nhập từ mua bán vàng vào đối tượng chịu thuế thu nhập cá nhân trong dự thảo Luật sửa đổi.

Theo Nghị quyết 278 ngày 13/9, Chính phủ nhấn mạnh việc đánh thuế sẽ:

Tăng tính minh bạch, hạn chế đầu cơ vàng

Thị trường vàng Việt Nam trong nhiều năm qua thường xuyên rơi vào tình trạng thiếu minh bạch, đặc biệt ở khu vực tự do, nơi giá niêm yết và giá thực tế có thể chênh lệch lớn so với hệ thống chính thức. Việc áp dụng thuế thu nhập cá nhân đối với lợi nhuận từ mua bán vàng sẽ buộc các giao dịch phải được ghi nhận và báo cáo đầy đủ. Khi tất cả khoản lãi từ vàng đều phải kê khai và nộp thuế, hoạt động đầu cơ ngắn hạn, mua đi bán lại liên tục để hưởng chênh lệch giá sẽ giảm bớt sức hút. Điều này không chỉ góp phần ổn định thị trường mà còn nâng cao niềm tin của nhà đầu tư chân chính.

Tạo nguồn thu ngân sách, đảm bảo công bằng giữa các kênh đầu tư

Hiện nay, lợi nhuận từ chứng khoán, bất động sản hay kinh doanh đều đã nằm trong diện chịu thuế, trong khi giao dịch vàng – vốn có quy mô rất lớn – lại chưa được áp dụng. Điều này tạo ra sự bất bình đẳng trong nghĩa vụ tài chính giữa các kênh đầu tư. Khi đưa vàng vào diện chịu thuế, Nhà nước không chỉ tăng thêm nguồn thu ngân sách mà còn đảm bảo nguyên tắc “đầu tư sinh lời phải đóng góp trở lại cho xã hội”. Về lâu dài, đây là bước đi quan trọng để xây dựng một hệ thống thuế công bằng, nơi mọi loại tài sản đầu tư đều được quản lý minh bạch và đồng bộ.

Chống “vàng hóa” nền kinh tế, định hướng đầu tư bền vững

Trong nhiều giai đoạn, tâm lý nắm giữ vàng như một kênh trú ẩn an toàn đã khiến dòng vốn trong dân dồn ứ vào kim loại quý thay vì chảy vào sản xuất – kinh doanh. Tình trạng “vàng hóa” này không chỉ kìm hãm tăng trưởng mà còn gây biến động lớn khi giá vàng quốc tế biến động mạnh. Việc áp thuế sẽ làm giảm bớt sự hấp dẫn của đầu cơ vàng ngắn hạn, buộc nhà đầu tư phải cân nhắc kỹ lưỡng trước khi mua vào. Từ đó, dòng vốn có thể dịch chuyển dần sang các kênh đầu tư chính thức và mang tính tạo giá trị hơn như chứng khoán, trái phiếu hay bất động sản, góp phần thúc đẩy sự phát triển ổn định và bền vững của nền kinh tế.

Động thái này đi kèm với chỉ đạo xử lý nghiêm tình trạng thao túng, găm hàng, đẩy giá. Từ ngày 9/9, Thanh tra Chính phủ cùng Bộ Công Thương, Bộ Tài chính, Bộ Công an và Ngân hàng Nhà nước đã thành lập đoàn thanh tra toàn diện thị trường vàng.

Nếu chính sách thuế được thông qua, đây sẽ là bước ngoặt quan trọng, có thể làm thay đổi hành vi đầu tư vàng tại Việt Nam, hướng dòng vốn sang các kênh chính thức và minh bạch hơn.

Góc nhìn phân tích: Thị trường vàng đang tái định hình

Diễn biến gần đây cho thấy thị trường vàng Việt Nam bước vào giai đoạn điều chỉnh mạnh mẽ, với nhiều yếu tố cấu thành sự thay đổi. Trước hết, chênh lệch giá vàng trong nước và thế giới đã liên tục thu hẹp. Từ mức cao 20 triệu đồng/lượng cách đây vài tuần, hiện khoảng cách này chỉ còn quanh 14–15 triệu đồng/lượng. Đây là tín hiệu rõ ràng cho thấy tác động từ các biện pháp thanh tra, giám sát của cơ quan quản lý nhằm ngăn chặn tình trạng thao túng giá và găm hàng, đồng thời định hình lại cơ chế cung - cầu theo hướng minh bạch hơn.

Thứ hai, lực cầu vàng suy giảm rõ rệt, khi nhà đầu tư cá nhân không còn ồ ạt xếp hàng mua như trước. Thay vào đó, thị trường chuyển sang trạng thái “quan sát và chờ đợi”, phản ánh sự thay đổi tâm lý sau giai đoạn sốt nóng. Người dân ngày càng thận trọng hơn, cân nhắc yếu tố chính sách và xu hướng giá quốc tế trước khi quyết định nắm giữ vàng.

Bên cạnh đó, chính sách đánh thuế thu nhập từ mua bán vàng - nếu được triển khai - sẽ tạo tác động kép lên thị trường. Một mặt, nó hạn chế hoạt động đầu cơ ngắn hạn vốn góp phần gây biến động giá. Mặt khác, chính sách này sẽ chuyển hóa vàng thành một kênh đầu tư minh bạch, có sự giám sát chặt chẽ, tương đồng hơn với chứng khoán hay bất động sản. Khi đó, thị trường vàng không còn chỉ là nơi trú ẩn của dòng vốn đầu cơ, mà có thể trở thành một cấu phần trong chiến lược quản lý tài sản chính thức của nhà đầu tư.

Cuối cùng, yếu tố quốc tế vẫn là biến số then chốt. Nếu Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) tiến hành giảm lãi suất nhiều lần trong năm tới, vàng hoàn toàn có thể bước vào một chu kỳ tăng giá mới nhờ lợi thế cạnh tranh so với tài sản lãi suất cố định. Ngược lại, nếu Fed chỉ phát tín hiệu thận trọng hoặc giữ chính sách tiền tệ chặt chẽ hơn dự kiến, áp lực điều chỉnh giá vàng sẽ là kịch bản khó tránh khỏi.

Tổng hợp lại, thị trường vàng đang trong giai đoạn tái định hình: vừa chịu tác động từ chính sách trong nước, vừa phụ thuộc chặt chẽ vào xu hướng quốc tế. Nhà đầu tư cần theo dõi song song cả hai trục - quản lý nội địa và chính sách tiền tệ toàn cầu – để đưa ra quyết định hợp lý trong bối cảnh nhiều biến động khó lường. Trong dài hạn, việc đánh thuế vàng cùng với chính sách tiền tệ quốc tế sẽ định hình lại xu hướng đầu tư, có thể khiến vàng bớt “sốt nóng” nhưng trở thành kênh tài sản ổn định và minh bạch hơn.

Hãy tiếp tục đọc báo cùng Laban để cập nhật những thay đổi quan trọng của giá vàng ở thị trường Việt Nam và thế giới.