Fed án binh bất động, giá vàng vọt gần 4.100 USD, PNJ trắng bên bán

Fed án binh bất động, giá vàng vọt gần 4.100 USD, PNJ trắng bên bán

Cùng một tuần, thị trường vàng và cổ phiếu liên quan đến vàng tại Việt Nam đón nhận hai cú huých hoàn toàn khác nhau về bản chất. Một bên là quyết định chính sách tiền tệ từ bên kia bán cầu, khiến vàng thế giới tăng vọt gần 2% chỉ trong một phiên. Bên còn lại là kết luận điều tra của công an trong nước, giúp cổ phiếu PNJ tăng hết biên độ ngay từ khi mở cửa. Hai câu chuyện tưởng chừng rời rạc này thực chất đang phác họa khá rõ tâm lý thị trường vàng và các tài sản liên quan hiện nay.

Fed giữ nguyên lãi suất, nhưng thị trường phản ứng như thể đó là tin xấu

Rạng sáng 30/7 theo giờ Việt Nam, Cục Dự trữ Liên bang Mỹ quyết định giữ nguyên lãi suất quỹ liên bang ở mức 3,5-3,75%/năm, đúng như dự báo của giới đầu tư. Đây là lần thứ hai liên tiếp Fed giữ nguyên lãi suất dưới sự điều hành của tân Chủ tịch Kevin Warsh. Thế nhưng phản ứng của thị trường lại không hề "êm ả" như một quyết định đã được dự đoán trước.

Ngay sau thông báo, giá vàng giao ngay đảo chiều tăng gần 2%, lên 4.101,99 USD/oz, có thời điểm chạm 4.116,26 USD/oz, mức cao nhất kể từ ngày 23/7. Đồng USD suy yếu rõ rệt, chỉ số DXY lùi từ khoảng 101,4 xuống dưới 101 điểm. Trong nước, giá vàng miếng SJC sáng 30/7 tăng thêm khoảng 1 triệu đồng/lượng, lên vùng 138,5-142,5 triệu đồng/lượng, còn giá vàng nhẫn tại nhiều doanh nghiệp cũng nhích thêm 1 đến 1,4 triệu đồng/lượng.

Điều đáng nói là thị trường trái phiếu lại diễn biến theo hướng hoàn toàn ngược lại. Lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ kỳ hạn 30 năm vọt lên trên 5,2%, mức cao nhất trong 19 năm, còn kỳ hạn 10 năm cũng vượt 4,6%. Chứng khoán Mỹ chịu áp lực bán mạnh, Dow Jones có phiên mất hơn 1.150 điểm. Nguyên nhân sâu xa nằm ở việc ông Kevin Warsh, dù khẳng định lạm phát sẽ được kiềm chế, lại không đưa ra bất kỳ tín hiệu cụ thể nào về lộ trình lãi suất sắp tới, trong bối cảnh lạm phát Mỹ đã chạy trên mục tiêu 2% suốt hơn năm năm qua.

Khi thị trường bỏ phiếu "không tín nhiệm" với Fed

Phản ứng dữ dội của thị trường trái phiếu, theo nhiều chuyên gia, phản ánh sự hoài nghi về năng lực điều hành của tân Chủ tịch Fed hơn là về bản thân quyết định giữ nguyên lãi suất. Ông Nathan Sheets, chuyên gia kinh tế trưởng toàn cầu tại Citigroup và từng có 18 năm làm việc tại Fed, ví von rằng phản ứng của thị trường "gần như được xem là việc bỏ phiếu không tín nhiệm" đối với ý chí và năng lực kiểm soát lạm phát của Fed dưới thời ông Warsh.

Sức ép nội bộ với ông Warsh cũng không hề nhỏ. Quyết định giữ nguyên lãi suất vấp phải ba ý kiến phản đối hiếm hoi từ chính các Chủ tịch Fed khu vực: bà Beth Hammack của Cleveland, bà Lorie Logan của Dallas và ông Neel Kashkari của Minneapolis, tất cả đều muốn tăng lãi suất ngay lập tức. Bà Hammack cho rằng lạm phát duy trì dai dẳng trên 2% suốt hơn năm năm qua và "sẽ không tự quay trở lại mục tiêu". Ông Kashkari thì nghiêng về cách tiếp cận từng bước nhỏ thay vì chờ đợi. Ngay cả những quan chức không có quyền biểu quyết trong năm nay, như Chủ tịch Fed St. Louis Alberto Musalem, cũng công khai cho rằng việc hành động sớm và dần dần sẽ ít tốn kém hơn so với phải xử lý mạnh tay khi lạm phát đã vượt tầm kiểm soát.

Theo ông Tim Duy, chuyên gia kinh tế trưởng thị trường Mỹ tại SGH Macro Advisors, các thành viên Hội đồng Thống đốc Fed đã ngầm cảnh báo ông Warsh rằng họ sẵn sàng thúc đẩy tăng lãi suất vào tháng 9 nếu lạm phát không hạ nhiệt đáng kể trong mùa hè. Bài toán mà tân Chủ tịch Fed đang phải cân bằng, theo giới phân tích, là giữa lập trường "diều hâu" đúng với bản chất cá nhân và mong muốn duy trì quan hệ tốt đẹp với Nhà Trắng, vốn nhiều lần bày tỏ ưu tiên duy trì đà tăng trưởng kinh tế.

Vàng hưởng lợi từ chính sự bất định đó

Với thị trường vàng, chính sự thiếu rõ ràng trong định hướng chính sách của Fed lại trở thành yếu tố hỗ trợ. Đồng USD suy yếu cùng nhu cầu phòng ngừa rủi ro đã giúp kim loại quý bật tăng ngay sau cuộc họp, dù trước đó có thời điểm giá vàng đã rơi xuống dưới ngưỡng 4.000 USD/oz. Giá dầu tiếp tục là một biến số lớn khi căng thẳng Mỹ, Iran leo thang tại Trung Đông đẩy giá dầu WTI tăng hơn 6%, tiến gần 85 USD/thùng, làm dấy lên lo ngại lạm phát khó hạ nhiệt nhanh trong ngắn hạn.

Giới phân tích hiện đặt cửa cuộc họp tháng 9 sẽ mang tính quyết định, phụ thuộc nhiều vào dữ liệu CPI, PCE, tình hình việc làm và diễn biến địa chính trị. Theo công cụ FedWatch của CME Group, thị trường đã hạ xác suất Fed tăng lãi suất trong tháng 9 xuống còn khoảng 64%, so với mức trên 80% trước cuộc họp vừa qua. Nói cách khác, dù Fed chưa hành động, thị trường vẫn đang định giá lại kỳ vọng gần như liên tục, và vàng là tài sản hưởng lợi trực tiếp từ trạng thái bất định kéo dài này.

Trong nước, PNJ "trắng bên bán" sau tin gỡ khủng hoảng

Trong khi thị trường vàng thế giới xoay quanh câu chuyện chính sách tiền tệ, một diễn biến hoàn toàn khác lại chi phối cổ phiếu ngành trang sức, đá quý trong nước. Sáng 21/8, cổ phiếu PNJ của Công ty cổ phần Vàng bạc đá quý Phú Nhuận tăng hết biên độ lên 39.900 đồng ngay từ khi mở cửa, thanh khoản vượt 123 tỷ đồng chỉ trong nửa giờ giao dịch đầu tiên, dẫn đầu toàn thị trường. Mã này liên tục ở trạng thái trắng bên bán khi các lệnh bán ra đều được hấp thụ gần như ngay lập tức.

Chất xúc tác đến từ kết luận điều tra của Công an Thanh Hóa về vụ án buôn lậu kim cương xuyên quốc gia. Cơ quan chức năng xác định ông Đặng Ngọc Thảo, cựu Giám đốc Công ty Giám định PNJ (P-Lab), đã mài bỏ mã số GIA gốc trên các viên kim cương nhập lậu từ Hong Kong rồi cấp giấy chứng nhận kiểm định mới mang mã số của P-Lab để bán cho khách hàng cá nhân, không đưa vào hệ thống bán lẻ chính thức của PNJ. Quan trọng hơn với nhà đầu tư, công an cũng kết luận PNJ có đầy đủ hồ sơ nhập khẩu kim cương hợp lệ, quy trình nhập khẩu và phân phối được kiểm soát chặt chẽ, tuân thủ đúng quy định pháp luật.

Đợt phục hồi này diễn ra sau một giai đoạn khá sóng gió với cổ phiếu PNJ. Từ đáy ngắn hạn cuối tháng 7, thị giá đã hồi phục gần 30%, dù vẫn còn thấp hơn khoảng 37% so với trước khủng hoảng. Báo cáo tài chính quý 2 chưa kiểm toán của công ty ghi nhận khoản lỗ sau thuế hợp nhất gần 283 tỷ đồng, mức lỗ đậm nhất từ trước đến nay, chủ yếu do trích lập dự phòng hơn 865 tỷ đồng liên quan đến việc mua lại hơn 7.000 tỷ đồng sản phẩm, chủ yếu là kim cương, vàng và trang sức, nhằm trấn an khách hàng ngay khi sự việc mới bùng phát. Nhiều công ty chứng khoán trước đó từng đưa ra kịch bản giá cổ phiếu sẽ phục hồi nhanh nếu PNJ được xác định không liên quan đến vụ án, trong khi sức mua thực tế của thị trường trang sức sẽ cần thêm thời gian, có thể phải chờ đến mùa cao điểm cuối năm mới rõ nét.

Hai câu chuyện, một điểm chung: giá vàng vẫn là biến số trung tâm

Nhìn ở góc độ vĩ mô, câu chuyện Fed và câu chuyện PNJ tưởng như không liên quan, nhưng đều xoay quanh cùng một trục: giá vàng. Với thị trường quốc tế, sự bất định trong chính sách tiền tệ Mỹ tiếp tục là động lực chính đẩy giá kim loại quý lên vùng đỉnh mới. Với thị trường trong nước, biến động giá vàng và niềm tin của người tiêu dùng vào các thương hiệu trang sức lớn như PNJ lại phụ thuộc không nhỏ vào những yếu tố pháp lý và uy tín thương hiệu, những thứ nằm ngoài tầm kiểm soát của chính sách tiền tệ toàn cầu.

Với nhà đầu tư đang theo dõi cả kênh vàng vật chất lẫn cổ phiếu ngành trang sức, việc tách bạch hai loại rủi ro này, rủi ro vĩ mô từ chính sách Fed và rủi ro đặc thù doanh nghiệp, là điều cần thiết để đưa ra quyết định phù hợp. Laban Capital tiếp tục cập nhật các diễn biến này hằng ngày, từ chính sách tiền tệ toàn cầu đến biến động của từng cổ phiếu cụ thể trong nước, giúp nhà đầu tư có cái nhìn đầy đủ hơn trước khi ra quyết định.