Ngành Bán Dẫn Việt Nam: Bước Nhảy Vọt Với Sự Dẫn Dắt Của Các Tập Đoàn Lớn

Năm 2024 đánh dấu sự tăng trưởng mạnh mẽ của ngành bán dẫn tại Việt Nam, với doanh thu đạt 18,7 tỷ USD. Tuy nhiên, phần lớn lợi nhuận vẫn thuộc về các doanh nghiệp FDI (đầu tư trực tiếp nước ngoài), chiếm khoảng 11,6 tỷ USD tổng vốn đầu tư. Dự báo trong các năm tới, con số này sẽ tiếp tục tăng mạnh khi nhiều tập đoàn công nghệ lớn rót vốn vào Việt Nam.

Một trong những cú hích lớn nhất đến từ sự hợp tác giữa Nvidia và Chính phủ Việt Nam. Các chuyên gia nhận định rằng đây không chỉ là một bước tiến trong phát triển trí tuệ nhân tạo (AI) mà còn giúp Việt Nam thu hút thêm dòng vốn FDI vào ngành công nghệ cao, đặc biệt là sản xuất chip và linh kiện bán dẫn.

Việt Nam Trở Thành Điểm Đến Mới Của Ngành Bán Dẫn

Hệ Sinh Thái Bán Dẫn Đang Dần Hình Thành

Việt Nam đang từng bước xây dựng một hệ sinh thái công nghiệp bán dẫn và trí tuệ nhân tạo, thu hút sự quan tâm của nhiều doanh nghiệp công nghệ lớn trên thế giới. Tuy nhiên, để tận dụng tối đa cơ hội này và nâng cao năng lực cạnh tranh, các chuyên gia cho rằng Việt Nam cần có một chiến lược dài hạn nhằm thu hút đầu tư mạnh mẽ vào ngành bán dẫn và sản xuất chip, đảm bảo sự phát triển bền vững thay vì chỉ tận dụng lợi thế ngắn hạn. Bên cạnh đó, việc đào tạo nguồn nhân lực cần được triển khai theo lộ trình rõ ràng từ ngắn hạn, trung hạn đến dài hạn, giúp cung cấp đội ngũ kỹ sư chất lượng cao đủ khả năng đáp ứng nhu cầu ngày càng lớn của thị trường. Ngoài ra, Việt Nam cần cải thiện mạnh mẽ môi trường đầu tư, nâng cao chính sách ưu đãi, đơn giản hóa thủ tục hành chính và hoàn thiện hạ tầng để có thể cạnh tranh với các quốc gia trong khu vực như Malaysia, Indonesia và Singapore – những nước đang tích cực triển khai nhiều chính sách ưu đãi hấp dẫn để thu hút dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) vào lĩnh vực công nghệ cao.

FDI Liên Tục Đổ Vào Ngành Bán Dẫn – Hàng Loạt Dự Án Đang Được Triển Khai

Sự quan tâm mạnh mẽ từ các tập đoàn công nghệ lớn đang giúp Việt Nam nhanh chóng trở thành một trung tâm quan trọng trong chuỗi cung ứng bán dẫn toàn cầu. Hàng loạt dự án lớn đã và đang được triển khai, mở ra nhiều cơ hội phát triển cho ngành công nghiệp này. Điển hình là Amkor Technology, một trong ba nhà cung cấp dịch vụ thử nghiệm và đóng gói chất bán dẫn lớn nhất thế giới, đã xin cấp phép mở rộng công suất nhà máy tại Bắc Ninh lên gấp ba lần, đạt 3,6 tỷ sản phẩm mỗi năm. Nhà máy này có mức độ tự động hóa lên đến 70% và dự kiến sẽ tạo việc làm cho khoảng 7.200 lao động khi đi vào hoạt động ổn định vào tháng 10/2025. Việt Nam được đánh giá là vị trí chiến lược trong ngành công nghiệp bán dẫn nhờ nằm gần các trung tâm sản xuất linh kiện lớn như Trung Quốc, Thái Lan, Hàn Quốc, giúp đảm bảo chuỗi cung ứng linh kiện ổn định với chi phí hợp lý.

Bên cạnh đó, Hana Micron, một tập đoàn đến từ Hàn Quốc, đã đầu tư 600 triệu USD vào Bắc Giang và đang mở rộng quy mô sản xuất sau khi nhà máy chính thức đi vào hoạt động từ năm 2019. Điều này cho thấy niềm tin mạnh mẽ của các doanh nghiệp quốc tế vào tiềm năng của ngành bán dẫn tại Việt Nam.

Không chỉ có các doanh nghiệp chuyên về sản xuất và đóng gói, Marvell Technology – một tập đoàn bán dẫn không sở hữu nhà máy sản xuất (fabless semiconductor) – cũng đang đẩy mạnh hoạt động tại Việt Nam. Công ty này chuyên về thiết kế chip và mạch điện tử và đã có mặt tại Việt Nam từ năm 2013. Hiện tại, Marvell có 470 kỹ sư làm việc, trong đó 98% là người Việt Nam, thể hiện sự phát triển mạnh mẽ của đội ngũ nhân lực công nghệ cao trong nước. Theo ông Lê Quang Đạm, CEO Marvell Việt Nam, số lượng công ty thiết kế vi mạch tại Việt Nam đã tăng khoảng 20% trong hai năm qua, điều này phản ánh nhu cầu ngày càng lớn về nguồn nhân lực chất lượng cao trong ngành. Những tín hiệu tích cực này cho thấy Việt Nam đang từng bước khẳng định vị thế trong lĩnh vực bán dẫn toàn cầu và hứa hẹn sẽ trở thành một trung tâm thiết kế và sản xuất chip quan trọng trong khu vực.

Nhân Lực Bán Dẫn – Bài Toán Cần Giải Quyết

Mặc dù Việt Nam đang có tiềm năng lớn trong ngành bán dẫn, nhưng nguồn nhân lực chất lượng cao vẫn là một rào cản lớn cản trở sự phát triển bền vững của lĩnh vực này. Hiện tại, nhu cầu tuyển dụng trong ngành sản xuất chip và linh kiện bán dẫn lên đến 10.000 kỹ sư mỗi năm, tuy nhiên nguồn nhân lực trong nước mới chỉ đáp ứng được chưa đến 20%, dẫn đến tình trạng thiếu hụt nghiêm trọng. Trước nhu cầu ngày càng gia tăng, hàng loạt doanh nghiệp công nghệ lớn như Nvidia, Google, Qualcomm, Marvell, Synopsys, Infineon… đang mở rộng hoạt động tại Việt Nam và tích cực tuyển dụng nhiều vị trí chuyên môn cao. Điều này không chỉ phản ánh sự bùng nổ về nhu cầu nhân lực mà còn cho thấy Việt Nam đang dần trở thành điểm đến quan trọng của các tập đoàn bán dẫn toàn cầu.

Để giải quyết bài toán nhân lực và tận dụng tối đa cơ hội phát triển ngành bán dẫn, các chuyên gia đề xuất một số giải pháp quan trọng. Trước tiên, Việt Nam cần đẩy mạnh hợp tác với các trường đại học và viện nghiên cứu, xây dựng các chương trình đào tạo chuyên sâu nhằm cung cấp nguồn kỹ sư bán dẫn bài bản, đáp ứng tiêu chuẩn quốc tế. Bên cạnh đó, cần tạo điều kiện cho kỹ sư Việt Nam làm việc tại các tập đoàn lớn trên thế giới, giúp họ tiếp cận với công nghệ tiên tiến, nâng cao năng lực chuyên môn và mở rộng mạng lưới hợp tác toàn cầu. Đặc biệt, việc khuyến khích start-up bán dẫn cũng là một hướng đi quan trọng, góp phần phát triển công nghệ lõi nội địa và nâng cao vị thế của Việt Nam trong chuỗi cung ứng bán dẫn toàn cầu. Nếu có chiến lược phù hợp và được triển khai đúng hướng, Việt Nam hoàn toàn có thể trở thành một trong những trung tâm nhân lực bán dẫn hàng đầu khu vực trong tương lai gần.

Chiến Lược Thu Hút Đầu Tư – Cơ Hội Lớn Cho Việt Nam

Theo Bộ Kế hoạch & Đầu tư (KH&ĐT), Việt Nam hiện đang thu hút mạnh mẽ dòng vốn FDI vào ngành bán dẫn với 174 dự án đăng ký hoạt động, tổng vốn đầu tư lên đến 11,6 tỷ USD. Hàng loạt tập đoàn công nghệ lớn như Intel, Marvell, Samsung, CoAsia SEMI (Hàn Quốc), Renesas (Nhật Bản) đã có mặt tại Việt Nam, khẳng định vị thế ngày càng quan trọng của quốc gia trong chuỗi cung ứng bán dẫn toàn cầu.

Nhằm đẩy mạnh sự phát triển của ngành này, Chính phủ Việt Nam đã triển khai nhiều chính sách ưu đãi đặc biệt. Một trong những chính sách đáng chú ý nhất là hỗ trợ lên tới 10.000 tỷ đồng cho nhà máy chế tạo chip đầu tiên tại Việt Nam, tạo động lực lớn để các doanh nghiệp trong nước tham gia vào chuỗi giá trị sản xuất bán dẫn. Ngoài ra, các doanh nghiệp thiết kế vi mạch cũng được hưởng ưu đãi khi được phép trích lập quỹ phát triển khoa học công nghệ từ 10-20% thu nhập chịu thuế, giúp họ có thêm nguồn lực để đầu tư vào nghiên cứu và phát triển (R&D). Bên cạnh đó, Chính phủ đang tập trung cải thiện chính sách đầu tư, nâng cấp cơ sở hạ tầng, đảm bảo điều kiện về đất đai và năng lượng nhằm thu hút các dự án quy mô lớn, đưa Việt Nam trở thành điểm đến hấp dẫn trong ngành bán dẫn khu vực và thế giới. Với sự hỗ trợ mạnh mẽ từ chính phủ và sự quan tâm của các tập đoàn công nghệ hàng đầu, Việt Nam đang đứng trước cơ hội bứt phá để trở thành một trung tâm sản xuất và thiết kế bán dẫn hàng đầu khu vực.

Chủ tịch FPT, ông Trương Gia Bình, nhận định:

"Trong mấy chục năm qua, Việt Nam đã đi ra thế giới về phần mềm, nhưng từ nay, vài thập kỷ tới, thế giới sẽ cần Việt Nam vì chúng ta có thể vươn lên số một ở lĩnh vực trí tuệ nhân tạo, bán dẫn, những công nghệ lõi mà mọi quốc gia đều cần."

Để không bỏ lỡ những phân tích chuyên sâu về thị trường và xu hướng tài chính mới nhất, hãy tiếp tục đọc báo Laban và đón đầu cơ hội!