Thị trường chứng khoán Việt Nam: Kỳ vọng nâng hạng thị trường tháng 9

Nâng hạng thị trường chứng khoán từ cận biên lên mới nổi là một mục tiêu chiến lược lớn mà Chính phủ Việt Nam theo đuổi trong nhiều năm qua, với kỳ vọng đưa thị trường vốn phát triển ngang tầm các nền kinh tế trong khu vực. Dưới góc độ nhà đầu tư, động thái này không chỉ là một bước tiến về mặt hình thức mà sẽ mở ra nhiều cơ hội thực chất cho dòng vốn ngoại, nâng cao tính thanh khoản, chuẩn hóa hoạt động thị trường và tạo động lực tăng trưởng bền vững cho toàn bộ nền kinh tế.

Những nỗ lực cải cách để sẵn sàng nâng hạng

Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (UBCKNN) cùng Bộ Tài chính đã có nhiều giải pháp mạnh mẽ để đáp ứng bộ tiêu chuẩn khắt khe của các tổ chức xếp hạng như FTSE Russell và MSCI. Trong đó, nổi bật là các động thái:

Hoàn thiện khung pháp lý: tạo nền tảng vững chắc cho thị trường hiện đại

Trong tiến trình cải cách nhằm đạt mục tiêu nâng hạng, việc hoàn thiện khung pháp lý được xác định là yếu tố then chốt. Một dấu ấn nổi bật là Thông tư 68/2024/TT-BTC, quy định về hoạt động giao dịch không ký quỹ (Non-Prefunding - NPF), vốn là một trong những rào cản kỹ thuật chính mà các tổ chức xếp hạng quốc tế như FTSE Russell và MSCI yêu cầu Việt Nam tháo gỡ. Việc cho phép NPF là tiền đề pháp lý quan trọng để triển khai mô hình đối tác bù trừ trung tâm (Central Counterparty - CCP) trên thị trường chứng khoán cơ sở, đảm bảo giao dịch minh bạch, an toàn, tiệm cận chuẩn mực quốc tế.

Song song đó, Bộ Tài chính cũng sửa đổi Thông tư 18/2024/TT-BTC, Thông tư 96/2024/TT-BTC nhằm đồng bộ hóa các quy định pháp lý với Luật Chứng khoán 2019, đảm bảo thống nhất hệ thống pháp luật, giảm thiểu xung đột pháp lý, nâng cao tính minh bạch và dự đoán của thị trường – các yếu tố cốt lõi để xây dựng lòng tin cho nhà đầu tư nước ngoài.

Vận hành hệ thống KRX: tháo gỡ nút thắt kỹ thuật lớn nhất

Ngày 5/5/2025 đánh dấu bước ngoặt quan trọng khi hệ thống giao dịch KRX chính thức đi vào vận hành. Hệ thống này được thiết kế với công nghệ hiện đại, hỗ trợ các tính năng then chốt mà thị trường Việt Nam trước đây chưa có, như giao dịch T+0, bán khống, xử lý lệnh theo chuẩn quốc tế và khả năng thanh toán bù trừ tập trung. Việc triển khai KRX thành công giúp Việt Nam loại bỏ hoàn toàn rào cản kỹ thuật từng được FTSE Russell và MSCI coi là nguyên nhân chủ yếu khiến thị trường chưa đủ điều kiện nâng hạng.

Hệ thống vận hành thông suốt, không gián đoạn trong hai tháng đầu tiên là minh chứng rõ rệt cho năng lực vận hành và tính sẵn sàng của hạ tầng giao dịch Việt Nam, tăng tính hấp dẫn đối với nhà đầu tư tổ chức toàn cầu.

Đơn giản hóa thủ tục cho nhà đầu tư nước ngoài: tiếp cận dễ dàng hơn bao giờ hết

Một bước tiến quan trọng khác là việc ban hành Thông tư 03/2025/TT-NHNN, với mục tiêu cắt giảm thủ tục hành chính, đặc biệt trong khâu mở tài khoản giao dịch vốn đầu tư gián tiếp của nhà đầu tư nước ngoài. Trước đây, quy trình mở tài khoản gặp nhiều bước phức tạp liên quan đến xác minh giấy tờ, quy trình đối soát giữa ngân hàng lưu ký, nhà đầu tư và cơ quan quản lý, gây trở ngại lớn cho dòng vốn ngoại muốn tham gia thị trường.

Thông tư 03 đã rút gọn đáng kể các thủ tục này, đồng thời quy định rõ trách nhiệm phối hợp giữa Ngân hàng Nhà nước, UBCKNN và các tổ chức lưu ký để bảo đảm quy trình liền mạch, minh bạch, giảm đáng kể thời gian xử lý và chi phí tuân thủ cho nhà đầu tư nước ngoài.

Những nỗ lực trên được các tổ chức quốc tế ghi nhận tích cực. Bộ Tài chính khẳng định Việt Nam đã đáp ứng gần như đầy đủ tiêu chí nâng hạng. Nếu được FTSE Russell quyết định vào tháng 9/2025, Việt Nam sẽ chính thức được nâng hạng và có thể bắt đầu thu hút dòng vốn lớn từ các quỹ đầu tư toàn cầu kể từ tháng 3/2026.

Kỳ vọng dòng vốn ngoại: Tín hiệu tăng trưởng cho toàn thị trường

Với quy mô vốn hóa hiện tại trên 238 tỷ USD, VN-Index đã vượt qua nhiều thị trường đang phát triển trong rổ FTSE Emerging Markets như Qatar hay Chile. Mirae Asset ước tính Việt Nam có thể chiếm khoảng 0,7% tỷ trọng trong chỉ số FTSE Emerging Markets Index. Dòng vốn ETF bị động theo chỉ số này có thể giải ngân ngay khoảng 621,8 triệu USD, chỉ riêng quỹ Vanguard FTSE Emerging Markets ETF đã có thể đầu tư hơn 580 triệu USD vào cổ phiếu Việt Nam.

Ngoài ETF, tín hiệu nâng hạng sẽ kéo theo dòng vốn chủ động từ các quỹ đầu tư tổ chức toàn cầu, vốn luôn tìm kiếm thị trường có tiềm năng tăng trưởng, minh bạch hơn và rủi ro pháp lý thấp hơn.

Triển vọng ngành chứng khoán: Lợi ích lan tỏa

Khi dòng vốn ngoại trở lại, tác động tích cực sẽ lan tỏa rộng rãi trong toàn hệ sinh thái thị trường tài chính – chứng khoán. Đặc biệt, ba trụ cột doanh thu chính của các công ty chứng khoán gồm:

Môi giới:

Thanh khoản thị trường được kỳ vọng cải thiện rõ rệt nhờ dòng vốn ngoại quay trở lại khi Việt Nam nâng hạng thị trường chứng khoán. Điều này sẽ trực tiếp thúc đẩy doanh thu phí giao dịch – nguồn thu chính của các công ty chứng khoán. Khối lượng giao dịch tăng cao cũng giúp các công ty môi giới mở rộng tệp khách hàng cá nhân và tổ chức, đồng thời nâng cao thị phần, qua đó củng cố vị thế trên thị trường cạnh tranh ngày càng khốc liệt.

Cho vay ký quỹ:

Tâm lý thị trường tích cực cùng với dòng vốn mới đổ vào sẽ khuyến khích nhà đầu tư tăng sử dụng dịch vụ đòn bẩy tài chính, mở rộng dư nợ cho vay ký quỹ (margin). Đây là mảng kinh doanh có biên lợi nhuận cao, góp phần quan trọng vào tổng doanh thu và lợi nhuận của các công ty chứng khoán. Trong bối cảnh thanh khoản cải thiện, dư nợ margin được kỳ vọng tăng trưởng mạnh mẽ, giúp các công ty củng cố nguồn thu bền vững và cải thiện hiệu quả sử dụng vốn.

Tự doanh:

Dòng tiền ngoại được dự báo đóng vai trò dẫn dắt xu hướng tăng giá cổ phiếu trong giai đoạn sắp tới, tạo cơ hội lớn cho mảng đầu tư tự doanh của các công ty chứng khoán. Danh mục tự doanh, nếu được cơ cấu hợp lý, có thể hưởng lợi trực tiếp từ đà tăng trưởng chỉ số VN-Index cũng như các cổ phiếu blue-chip có tỷ trọng lớn trong rổ chỉ số mới nổi. Điều này giúp gia tăng lợi nhuận tự doanh, đóng góp tích cực vào kết quả kinh doanh tổng thể của các công ty chứng khoán trong năm 2025 và các năm tiếp theo.

Nhóm cổ phiếu chứng khoán như SSI, VCI, VIX, VND hiện chiếm tỷ trọng đáng kể trong danh mục theo dõi của FTSE và có room sở hữu nước ngoài tối đa 100%, hứa hẹn trở thành tâm điểm thu hút vốn mới. Đặc biệt, tỷ lệ sở hữu ngoại thực tế vẫn còn thấp so với room tối đa, cho thấy dư địa mua vào lớn.

Thị trường chứng khoán Việt Nam: Triển vọng nửa cuối 2025

VN-Index đã tăng hơn 8,6% tính từ đầu năm, đạt đỉnh cao nhất kể từ tháng 4/2022. Vốn hóa thị trường đạt gần 67% GDP 2024 – mức đáng nể trong khu vực.

Triển vọng nửa cuối năm 2025 được đánh giá sáng nhờ:

Chính sách vĩ mô ổn định:

Chính phủ tiếp tục kiên định mục tiêu duy trì ổn định kinh tế vĩ mô, với việc điều hành lãi suất ở mức hợp lý nhằm hỗ trợ phục hồi tăng trưởng nhưng vẫn đảm bảo an toàn hệ thống tài chính. Tỷ giá và lạm phát được kiểm soát hiệu quả giúp củng cố niềm tin của nhà đầu tư trong và ngoài nước, tạo nền tảng cho một thị trường vốn lành mạnh và hấp dẫn. Môi trường vĩ mô ổn định cũng góp phần giữ vững sức mua nội địa, hỗ trợ doanh nghiệp mở rộng sản xuất kinh doanh trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng gay gắt.

Đẩy mạnh giải ngân đầu tư công:

Giải ngân vốn đầu tư công đang trở thành một trong những động lực quan trọng để thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, lan tỏa hiệu ứng tích cực sang khu vực tư nhân. Hạ tầng giao thông, đô thị, năng lượng được đầu tư đồng bộ tạo thuận lợi cho hoạt động sản xuất – kinh doanh và logistics. Đồng thời, các chính sách kích thích tiêu dùng nội địa và khuyến khích đầu tư tư nhân đã và đang phát huy tác dụng, tạo điều kiện cho thị trường tài chính, chứng khoán Việt Nam trở thành kênh huy động vốn hiệu quả của nền kinh tế.

Cải cách thể chế đồng bộ:

Những cải cách thể chế đang diễn ra với trọng tâm là Nghị quyết 68-NQ/TW về phát triển kinh tế tư nhân và Nghị quyết 57-NQ/TW về đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số quốc gia, thể hiện quyết tâm xây dựng môi trường kinh doanh công bằng, minh bạch, hiện đại. Đây là các chính sách nền tảng giúp khơi thông nguồn lực xã hội, thúc đẩy năng suất và khả năng cạnh tranh của doanh nghiệp. Đặc biệt, các cải cách này tạo ra khung khổ pháp lý thuận lợi để doanh nghiệp Việt Nam và nhà đầu tư quốc tế tin tưởng và cam kết đầu tư dài hạn, đóng góp tích cực vào sự phát triển bền vững của nền kinh tế.

Các yếu tố này củng cố nền tảng vĩ mô, đồng thời tăng tính hấp dẫn của Việt Nam trong mắt các quỹ toàn cầu, nhất là khi tiến trình nâng hạng đi đúng lộ trình.

Chiến lược đầu tư: Thận trọng nhưng đón đầu cơ hội

Bức tranh thị trường dù tích cực nhưng không hoàn toàn thuận chiều. Rủi ro từ biến động địa chính trị, điều chỉnh chính sách tiền tệ từ các nền kinh tế lớn vẫn hiện hữu, đòi hỏi nhà đầu tư chiến lược cần kiên nhẫn và thận trọng.

SSI dự báo thị trường có thể dao động mạnh trong quý III, đặc biệt là tháng 7 và 8 do áp lực chốt lời sau mùa báo cáo tài chính quý II. Tuy nhiên, triển vọng trung – dài hạn vẫn tích cực, VN-Index có thể đạt mục tiêu 1.500 điểm vào cuối năm nếu các yếu tố hỗ trợ phát huy hiệu quả.

Các nhóm ngành đáng chú ý:

Ngân hàng:

Ngành ngân hàng tiếp tục giữ vững vị thế là nhóm "cổ phiếu vua" nhờ khả năng sinh lời cao và nền tảng tài chính vững mạnh, thu hút sự quan tâm lớn từ cả nhà đầu tư nội địa và quốc tế. Các ngân hàng lớn vẫn duy trì tăng trưởng ổn định ngay cả trong bối cảnh khó khăn, nhờ chất lượng tài sản cải thiện và biên lãi ròng duy trì tốt. Dòng vốn ngoại kỳ vọng quay trở lại sau câu chuyện nâng hạng thị trường sẽ tiếp tục chọn ngân hàng là nhóm ngành dẫn dắt nhờ tính thanh khoản cao và vai trò trụ cột trong nền kinh tế.

Khu công nghiệp:

Nhóm cổ phiếu khu công nghiệp được hưởng lợi trực tiếp từ làn sóng FDI mạnh mẽ hậu sáp nhập hành chính, khi quy mô các tỉnh, thành phố lớn hơn tạo thuận lợi cho quy hoạch và phát triển các khu công nghiệp tập trung. Đồng thời, việc phát triển hạ tầng logistics như cảng biển, sân bay, mạng lưới giao thông liên vùng cũng nâng cao sức hấp dẫn của Việt Nam trong mắt nhà đầu tư nước ngoài. Điều này củng cố tiềm năng tăng trưởng dài hạn cho nhóm doanh nghiệp khu công nghiệp, đặc biệt ở khu vực phía Nam.

Công nghệ, tiêu dùng:

Nhóm công nghệ và tiêu dùng tiếp tục hưởng lợi từ xu hướng tăng trưởng dài hạn của nền kinh tế số và sự mở rộng tầng lớp trung lưu tại Việt Nam. Cơ cấu dân số trẻ, mức thu nhập gia tăng và thói quen tiêu dùng ngày càng hiện đại tạo dư địa lớn cho các doanh nghiệp bán lẻ, thương mại điện tử và dịch vụ số. Các chính sách thúc đẩy chuyển đổi số và hạ tầng kỹ thuật số ngày càng hoàn thiện cũng là động lực quan trọng giúp nhóm ngành này duy trì tốc độ tăng trưởng bền vững.

Xuất khẩu (thủy sản, nông nghiệp):

Nhóm cổ phiếu xuất khẩu, đặc biệt là thủy sản và nông nghiệp, đang có định giá hấp dẫn so với mức đỉnh trước đây, tạo cơ hội đầu tư trong bối cảnh thị trường xuất khẩu quốc tế đang phục hồi mạnh mẽ. Các hiệp định thương mại tự do thế hệ mới và sự phục hồi nhu cầu từ các thị trường lớn như Mỹ, EU, Nhật Bản góp phần mở rộng thị phần và nâng cao kim ngạch xuất khẩu. Đây là nhóm ngành có lợi thế cạnh tranh tự nhiên của Việt Nam, đồng thời cũng được kỳ vọng hưởng lợi rõ nét từ cải thiện môi trường logistics và chất lượng sản phẩm xuất khẩu trong thời gian tới.

Kết luận

Nâng hạng thị trường chứng khoán Việt Nam không chỉ là một “cột mốc kỹ thuật” mà còn là lời khẳng định vị thế mới của Việt Nam trên bản đồ tài chính toàn cầu. Các cơ quan quản lý đang nỗ lực thực hiện cải cách sâu rộng để đảm bảo thị trường phát triển minh bạch, hiện đại và bền vững.

Nếu thành công, nâng hạng không chỉ mang đến dòng vốn hàng tỷ USD mà còn mở ra một chu kỳ tăng trưởng mới cho chứng khoán Việt Nam, hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận vốn rẻ hơn, tạo thêm việc làm, nâng cao năng suất lao động và cải thiện đời sống người dân.

Đối với nhà đầu tư chiến lược, đây là thời điểm quan trọng để rà soát danh mục, xác định những cơ hội dài hạn gắn với các nhóm ngành hưởng lợi trực tiếp từ câu chuyện nâng hạng, đồng thời duy trì sự linh hoạt để quản trị rủi ro trước những biến động ngắn hạn.

Hãy tiếp tục đọc báo cùng Laban để cập nhật những thay đổi quan trọng nhất của thị trường chứng khoán Việt Nam và nhận các phân tích chuyên sâu từ đội ngũ tư vấn tại Laban Capital.