Vàng Lập Đỉnh, Chứng Khoán Giằng Co: Tâm Lý Thị Trường Với Làn Sóng Thuế Quan Mỹ – Trung

Khi thị trường toàn cầu bị kéo căng bởi những toan tính thuế quan, vàng bất ngờ trở thành ngôi sao sáng còn chứng khoán Việt Nam thì ngập ngừng ở vùng tích lũy. Chúng ta đang bước vào giai đoạn mà phân tích vĩ mô và quản trị cảm xúc quyết định thành bại nhiều hơn cả kỹ thuật mua bán ngắn hạn.

Vàng: Từ Tài Sản Phòng Thủ Thành Làn Sóng Đầu Cơ Toàn Cầu

Trong tuần giao dịch từ ngày 14 đến 20/4/2025, giá vàng thế giới ghi nhận mức tăng ấn tượng 2,58%, chốt ở 3.327,4 USD/ounce – đánh dấu vùng giá cao nhất trong lịch sử. Mặc dù có nhịp điều chỉnh nhẹ vào cuối tuần, đà tăng mạnh trước đó đã thu hút sự chú ý của cả giới đầu tư lẫn phân tích. Tại thị trường trong nước, vàng SJC đã tăng tới 9,3 triệu đồng/lượng chỉ trong vòng một tuần, lên mức 112 – 114 triệu đồng/lượng, tạo nên làn sóng quan tâm chưa từng thấy kể từ năm 2020.

Tuy nhiên, điều đáng nói không chỉ nằm ở con số tăng giá, mà còn ở vai trò đang thay đổi của vàng trong chiến lược đầu tư toàn cầu. Nếu như trong giai đoạn 2008 hay 2020, vàng chủ yếu được xem là "hầm trú ẩn" trong cơn bão khủng hoảng, thì hiện tại, vàng đang được tái định vị: từ tài sản phòng thủ truyền thống thành một công cụ đầu cơ và phản xạ vĩ mô của thị trường.

Ba yếu tố chính đang làm thay đổi bản chất dòng tiền vào thị trường kim loại quý:

Căng thẳng thương mại Mỹ – Trung leo thang, đặc biệt sau tuyên bố áp mức thuế 245% của Mỹ lên hàng hóa Trung Quốc, đã thổi bùng nhu cầu tìm đến tài sản an toàn. Trong bối cảnh địa chính trị và dòng vốn toàn cầu bất định, vàng nổi lên như lựa chọn tối ưu thay cho các tài sản rủi ro cao như cổ phiếu hoặc tiền tệ mới nổi.

Tín hiệu xoay trục chính sách từ Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) – với những phát ngôn gần đây từ Chủ tịch Jerome Powell về việc có thể linh hoạt hơn trong điều hành lãi suất. Điều này dẫn tới kỳ vọng lãi suất thực sẽ giảm trong thời gian tới, khiến chi phí cơ hội nắm giữ vàng thấp hơn, đồng thời làm đồng USD mất đà, càng tạo điều kiện cho vàng tiếp tục tăng giá.

Sự điều chỉnh rõ nét của thị trường chứng khoán toàn cầu, đặc biệt tại Mỹ, Nhật và Trung Quốc, buộc các nhà đầu tư tổ chức phải tái cơ cấu danh mục, rút bớt vốn khỏi cổ phiếu và chuyển dịch sang tài sản phi rủi ro như trái phiếu và vàng. Khi nỗi sợ hãi gia tăng, vàng trở thành "phản ứng bản năng" của thị trường – không chỉ với nhà đầu tư cá nhân, mà còn cả quỹ đầu cơ, ngân hàng trung ương và các định chế tài chính toàn cầu.

Phân Tích Chuyên Gia Từ Laban Capital:

Lịch sử đã nhiều lần chứng minh, vàng luôn tăng mạnh sau các cú sốc tài chính lớn: từ khủng hoảng tài chính toàn cầu năm 2008, đại dịch COVID-19 năm 2020, cho đến các đợt sụp đổ hệ thống ngân hàng. Tuy nhiên, điểm khác biệt lần này là lạm phát đang tương đối ổn định, lãi suất cao không còn là rào cản, và xu hướng “bán cổ phiếu mua vàng” xuất hiện ngay cả khi nền kinh tế chưa suy thoái. Điều đó chứng tỏ vàng không còn chỉ là “nơi trú ẩn tạm thời”, mà đang đóng vai trò như chỉ báo tâm lý rủi ro vĩ mô và kênh phản ứng chiến lược đối với bất định toàn cầu.

Theo các chuyên gia như Marc Chandler (Bannockburn Global Forex) và Sean Lusk (Walsh Trading), vàng hoàn toàn có thể tiến tới vùng giá 3.440 – 3.500 USD/ounce nếu các yếu tố hỗ trợ hiện tại tiếp tục duy trì: bao gồm bất ổn địa chính trị, rủi ro điều chỉnh chứng khoán, và tín hiệu nới lỏng tiền tệ trong nửa cuối năm.

Trong ngắn hạn, một nhịp điều chỉnh kỹ thuật là hoàn toàn có thể xảy ra sau giai đoạn tăng nóng. Tuy nhiên, về mặt chiến lược, nếu căng thẳng thương mại Mỹ – Trung chưa được tháo gỡ trước tháng 7/2025 (thời điểm Mỹ có thể áp thuế với hàng hóa Việt Nam), dòng tiền đầu tư có khả năng tiếp tục ưu tiên vàng như kênh bảo toàn giá trị trung hạn.

Chứng Khoán Việt Nam: Giằng Co Trước Sóng Ngầm Thuế Quan

Tuần qua (14–20/4/2025), thị trường chứng khoán Việt Nam diễn biến trong trạng thái lưỡng lự và thiếu động lực bứt phá, phản ánh sự thận trọng ngày càng rõ rệt của giới đầu tư trước loạt biến số vĩ mô. VN-Index giảm nhẹ 0,27%, đóng cửa tại 1.219,12 điểm, trong khi HNX-Index mất thêm 0,11%, xuống còn 213,1 điểm. Xét đơn thuần về mức biến động điểm số, đây không phải là một tuần quá tiêu cực. Tuy nhiên, ẩn sau sự giằng co này là một loạt chuyển động phức tạp đáng lưu ý – cả về dòng tiền, tâm lý thị trường, lẫn bối cảnh quốc tế.

Áp lực lớn nhất đến từ nhóm cổ phiếu ngân hàng – vốn luôn đóng vai trò dẫn dắt xu hướng thị trường. Trong tuần, VCB – mã có trọng số lớn trong VN-Index – đã mất tới 3,3 điểm, tiếp theo là BID (-1,4 điểm), CTG (-1,2 điểm), TCB (-1 điểm) và VPB (-0,9 điểm). Điều này cho thấy không chỉ là áp lực điều chỉnh thông thường, mà là sự rút vốn có hệ thống khỏi nhóm cổ phiếu dẫn dắt, đặc biệt khi mặt bằng lãi suất đang giữ ở mức trung tính và chưa có tín hiệu nới lỏng nào đáng kể từ phía Ngân hàng Nhà nước.

Đáng chú ý hơn là diễn biến của FPT – cổ phiếu công nghệ đầu ngành, vốn được xem là “tài sản an toàn” trong nhiều danh mục đầu tư trung – dài hạn. Việc FPT mất tới 5,7 điểm trong rổ VN30 không đơn thuần phản ánh kết quả kinh doanh, mà chủ yếu đến từ tâm lý dè chừng rủi ro toàn cầu, đặc biệt sau làn sóng điều chỉnh mạnh từ nhóm công nghệ tại Mỹ. Đây là chỉ báo cho thấy nhà đầu tư tổ chức đang tái cơ cấu danh mục theo hướng phòng thủ, giảm tỷ trọng các mã tăng trưởng nhanh.

Một tín hiệu không thể bỏ qua là động thái bán ròng mạnh của khối ngoại, với giá trị hơn 4.800 tỷ đồng chỉ riêng trên sàn HOSE. Đây không còn là hành động mang tính luân chuyển kỹ thuật, mà phần nhiều thể hiện sự rút lui mang tính chiến lược, trong bối cảnh căng thẳng thuế quan Mỹ – Trung leo thang và các cuộc điều tra thương mại có thể ảnh hưởng tới Việt Nam trong thời gian tới.

Tuy nhiên, không phải mọi bức tranh đều ảm đạm. Một số mã cổ phiếu thuộc nhóm ngành xuất khẩu, hưởng lợi từ FDI như dệt may, cảng biển, dầu khí, khu công nghiệp đã bắt đầu ghi nhận lực cầu trở lại. Điều này phần nào phản ánh kỳ vọng tích cực vào kết quả kinh doanh quý I/2025, nhất là trong bối cảnh Việt Nam tiếp tục được xem là điểm đến thay thế trong chuỗi cung ứng toàn cầu. Đồng thời, các trụ đỡ như HPG, VHM, VIC và MWG duy trì sức mạnh tương đối, giúp VN-Index không xuyên thủng mốc tâm lý quan trọng 1.200 điểm.

Góc nhìn chuyên gia từ Laban Capital:

Mốc 1.200 điểm không chỉ là ngưỡng hỗ trợ kỹ thuật, mà còn là điểm tựa tâm lý quan trọng với nhà đầu tư trong nước. Trong những chu kỳ biến động mạnh (điển hình như cuối 2022 hay giữa 2023), mỗi khi VN-Index về gần vùng 1.200 điểm, lực cầu giá thấp thường có xu hướng xuất hiện. Tuy nhiên, lần này thị trường thiếu động lực bứt phá rõ ràng. Nếu dòng tiền nội không cải thiện, khối ngoại tiếp tục bán ròng, và rủi ro từ bên ngoài như thuế quan Mỹ – Trung hoặc chính sách điều tra thương mại với Việt Nam gia tăng, VN-Index hoàn toàn có thể lùi về vùng hỗ trợ thấp hơn trong khoảng 1.165 – 1.180 điểm, như cảnh báo của nhiều công ty chứng khoán lớn như Vietcap.

Trong bối cảnh này, chiến lược hợp lý là không vội vàng giải ngân toàn bộ danh mục, mà nên giữ trạng thái cân bằng giữa cổ phiếu – tiền mặt, ưu tiên các doanh nghiệp có khả năng chống chịu tốt, kết quả quý I tích cực, và không quá phụ thuộc vào thị trường Mỹ – Trung. Đồng thời, nhà đầu tư cũng cần theo sát các tín hiệu từ Fed, thương chiến, và đặc biệt là thời điểm công bố quyết định thuế của Mỹ với Việt Nam vào ngày 9/7 tới – yếu tố có thể kích hoạt một nhịp điều chỉnh sâu nếu bất lợi.

Mỹ – Trung Đấu Thuế: Sóng Ngầm Đang Lấn Dần Thành Bão

Căng thẳng thương mại giữa Mỹ và Trung Quốc đang bước vào một giai đoạn mới với mức độ quyết liệt và hệ lụy tiềm ẩn lớn hơn nhiều so với những lần đối đầu trước đây. Ngày 15/4, Nhà Trắng tuyên bố áp mức thuế nhập khẩu tổng cộng lên tới 245% đối với một số nhóm hàng hóa từ Trung Quốc, bao gồm:

• 125% thuế trả đũa theo nguyên tắc “có đi có lại”
• 20% thuế nhằm ứng phó với cuộc khủng hoảng fentanyl
• Thuế bổ sung từ 7,5% đến 100% với hàng hóa bị cáo buộc vi phạm nguyên tắc thương mại công bằng

Đây là mức thuế cao chưa từng có tiền lệ và không chỉ là biện pháp bảo hộ thương mại đơn lẻ, mà là đòn áp lực chính trị lồng ghép kinh tế có tính toán, hướng tới việc tái cơ cấu lại chuỗi cung ứng toàn cầu – một phần trong chiến lược lâu dài của Mỹ nhằm giảm sự phụ thuộc vào Trung Quốc.

Ngay lập tức, Trung Quốc có phản ứng mạnh mẽ:

• Đệ đơn khiếu nại lên Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) với cáo buộc Mỹ vi phạm nguyên tắc thương mại toàn cầu
• Ngừng tiếp nhận máy bay Boeing, động thái nhắm trực diện vào một trong những doanh nghiệp biểu tượng của nền công nghiệp Mỹ
• Bổ nhiệm ông Lý Thành Cương – một chuyên gia kỳ cựu tại WTO – thay thế ông Vương Thụ Văn làm Trưởng đoàn đàm phán thương mại quốc tế, thể hiện sự chuẩn bị cho một cuộc đấu thuế kéo dài và mang tính chiến lược

Dù GDP quý I/2025 của Trung Quốc tăng 5,4%, vượt kỳ vọng ban đầu là 5,1%, nhưng nhiều định chế tài chính lớn vẫn tỏ ra thận trọng. UBS hạ dự báo tăng trưởng của Trung Quốc xuống còn 3,4% trong năm 2025, nhấn mạnh rằng các mức thuế mới có thể khiến tăng trưởng GDP bị sụt giảm hơn 2 điểm phần trăm. Rủi ro lớn nhất hiện nay không còn là tốc độ tăng trưởng, mà là sự xói mòn lòng tin đầu tư và rủi ro dòng vốn tháo chạy khỏi thị trường mới nổi, bao gồm cả Việt Nam – quốc gia đang nằm trong tầm ngắm điều tra thuế chống bán phá giá từ Mỹ với hạn chót quyết định vào ngày 9/7/2025.

Sự kiện ngày 15/4 cũng lập tức gây ra phản ứng dây chuyền trên thị trường tài chính toàn cầu:

• Chứng khoán Mỹ giảm điểm rõ rệt: Dow Jones mất 155 điểm, S&P 500 và Nasdaq điều chỉnh nhẹ
• Thị trường châu Á – Thái Bình Dương đỏ lửa: Hang Seng giảm 2,11%, CSI 300 mất 0,84%, Nikkei 225 giảm 0,3%, Kospi mất 0,47%
• Riêng chỉ số S&P/ASX 200 của Úc tăng nhẹ nhờ hưởng lợi từ vai trò đối tác thay thế trong chuỗi cung ứng

Phân tích chuyên gia từ Laban Capital:

Đây không còn là những biến động ngắn hạn, mà là một chuỗi diễn biến mang tính cấu trúc, có thể ảnh hưởng dài hạn tới thương mại toàn cầu, chuỗi cung ứng, và luồng vốn đầu tư quốc tế.

Sự thay đổi mạnh mẽ trong chính sách thương mại Mỹ – Trung sẽ kéo theo những hệ lụy dây chuyền:

• Dòng vốn đầu tư toàn cầu sẽ có xu hướng quay về Mỹ hoặc chuyển hướng sang các nước trung lập như Ấn Độ, Mexico, Indonesia, dẫn đến áp lực cạnh tranh vốn và lao động tại các quốc gia Đông Nam Á.
• Tâm lý nhà đầu tư sẽ trở nên cực kỳ thận trọng, đặc biệt là nhóm nhà đầu tư tổ chức, khi phải đánh giá lại rủi ro địa chính trị trong mọi quyết định phân bổ vốn.
• Các thị trường mới nổi – bao gồm Việt Nam – có thể bị vạ lây, dù không phải là bên trực tiếp bị áp thuế, nhưng lại chịu ảnh hưởng từ việc Mỹ điều tra và có khả năng áp thuế đối ứng. Nếu Mỹ ban hành mức thuế 46% lên hàng xuất khẩu từ Việt Nam như đề xuất, sức ép lên tăng trưởng xuất khẩu và dòng vốn FDI sẽ là rất lớn.

Điều đáng lo ngại hơn, đó là thời điểm công bố chính thức quyết định thuế Mỹ với Việt Nam rơi vào ngày 9/7 – đúng mùa báo cáo lợi nhuận quý II và giai đoạn cao điểm điều chỉnh danh mục của các quỹ lớn. Nếu thị trường chưa kịp chuẩn bị trước về tâm lý và định giá, rất dễ xảy ra hiện tượng bán tháo lan rộng – như từng xảy ra trong các giai đoạn điều tra chống bán phá giá trước đây.

Chiến Lược Đầu Tư Gợi Ý Từ Laban Capital

Trong giai đoạn thị trường biến động mạnh vì căng thẳng thuế quan và thiếu xu hướng rõ ràng như hiện tại, việc đầu tư theo bản năng hoặc tin vào tin đồn rất dễ khiến nhà đầu tư sa vào bẫy tâm lý và chịu thua lỗ không đáng có. Dưới đây là một số chiến lược đầu tư đã được kiểm chứng qua nhiều chu kỳ thị trường, đặc biệt phù hợp trong bối cảnh hiện nay:

Thứ nhất, hãy giữ từ 20% đến 30% danh mục dưới dạng tiền mặt hoặc tài sản thanh khoản cao.

Đây là một chiến lược phòng thủ chủ động, cho phép nhà đầu tư linh hoạt giải ngân khi thị trường rơi vào trạng thái điều chỉnh sâu. Tiền mặt lúc này không chỉ là "vốn dự phòng", mà còn là "quyền lựa chọn" – bạn có thể tận dụng để mua vào các cổ phiếu tốt khi giá chiết khấu mạnh. Một ví dụ điển hình là trong giai đoạn thị trường giảm mạnh do COVID-19 năm 2020, những nhà đầu tư có sẵn tiền mặt đã kịp giải ngân vào các mã đầu ngành như FPT, MWG, HPG… và ghi nhận mức sinh lời vượt trội chỉ sau 12–18 tháng.

Thứ hai, ưu tiên các cổ phiếu có nền tảng cơ bản vững chắc và định giá hợp lý.

Thay vì chạy theo sóng hoặc tin đồn, nhà đầu tư nên tập trung vào các doanh nghiệp có kết quả kinh doanh quý I/2025 tích cực, đặc biệt là những mã trong các nhóm được dự báo hưởng lợi từ dòng vốn đầu tư nước ngoài (FDI), như bất động sản khu công nghiệp, cảng biển, nông nghiệp công nghệ cao hoặc năng lượng tái tạo. Ưu điểm của nhóm này là biên lợi nhuận ổn định, ít bị ảnh hưởng bởi yếu tố tâm lý ngắn hạn. Tuy nhiên, điểm cần lưu ý là tốc độ tăng trưởng thường không đột biến nên phù hợp với nhà đầu tư trung – dài hạn hơn là lướt sóng.

Thứ ba, không nên “đu đỉnh” vàng, mà nên tiếp cận theo chiến lược chia nhỏ vị thế và mua khi điều chỉnh.

Với vàng đang neo ở vùng giá cao kỷ lục trên 3.300 USD/ounce, rủi ro mua vào tại đỉnh là khá lớn nếu nhà đầu tư hành động theo cảm xúc. Tuy nhiên, nếu xem vàng như một phần trong chiến lược phân bổ tài sản để phòng thủ, thì việc chia nhỏ các lần mua vào, ưu tiên lúc giá điều chỉnh (như phiên giảm gần 16 USD/ounce ngày 19/4), là cách tiếp cận hợp lý. Ưu điểm là giảm thiểu rủi ro bắt sai đỉnh và tối ưu hóa giá vốn. Nhược điểm là cần kiên nhẫn và chấp nhận việc lợi nhuận không tối đa nếu vàng tăng mạnh ngay sau đó.

Thứ tư, trong ngắn hạn, nên hạn chế giao dịch lướt sóng hoặc margin cao khi thị trường chưa có xu hướng rõ ràng.

Trong một thị trường giằng co như hiện tại – nơi chỉ số dao động quanh vùng 1.200 điểm mà chưa có chất xúc tác mạnh – việc giao dịch quá thường xuyên sẽ dễ bị "bào mòn" tài khoản vì phí giao dịch và rủi ro biến động ngắn hạn. Ngoài ra, sử dụng margin cao trong thời điểm này cũng có thể phản tác dụng nếu thị trường bất ngờ điều chỉnh mạnh, đặc biệt là trong bối cảnh các rủi ro vĩ mô như chính sách thuế quan hay địa chính trị đang khó lường và xuất hiện đột ngột.

Tóm lại, trong giai đoạn “nhiễu thông tin – mờ xu hướng” như hiện nay, nhà đầu tư cần đặt trọng tâm vào quản trị rủi ro, hơn là kỳ vọng lợi nhuận vượt trội. Một danh mục có cấu trúc chặt chẽ, có tỷ lệ tiền mặt hợp lý, nắm giữ cổ phiếu cơ bản và có khả năng chống chịu chu kỳ tốt sẽ giúp bạn vượt qua cơn sóng ngắn để đón những cơ hội dài hạn khi thị trường ổn định trở lại.

Theo dõi chuyên mục “Tin Tức Đầu Tư” để cập nhật các phân tích vĩ mô, chiến lược đầu tư và thông tin chuyên sâu mỗi tuần từ chuyên gia tư vấn tài chính của Laban Capital.