Việt Nam vào Top 15 thương mại toàn cầu với kỷ lục 801 tỷ USD

Trong năm 2025, hoạt động xuất nhập khẩu của Việt Nam ghi nhận bước nhảy vọt lịch sử, khi tổng kim ngạch thương mại vượt 801 tỷ USD chỉ tính đến ngày 15 tháng 11. Con số này không chỉ cao hơn mức 786,29 tỷ USD của cả năm 2024, mà còn vượt xa dự báo 800 tỷ USD do Bộ Công Thương đưa ra vào tháng 9. Với kết quả này, Việt Nam chính thức gia nhập nhóm khoảng 15 quốc gia có quy mô thương mại lớn nhất thế giới, một cột mốc mà trước đây chỉ thuộc về các nền kinh tế có độ mở lớn và mạng lưới sản xuất - xuất khẩu phát triển hàng đầu.

Theo dữ liệu từ Cục Hải quan, xuất khẩu đạt hơn 410 tỷ USD, còn nhập khẩu khoảng 390,7 tỷ USD. Nhiều nhóm ngành chủ lực không chỉ phục hồi mà còn lập những kỷ lục chưa từng có, tạo nền tảng cho tăng trưởng kinh tế năm 2025 và củng cố vị thế thương mại quốc tế của Việt Nam trong giai đoạn mới.

Kỷ lục xuất khẩu trải rộng nhiều ngành hàng

Tôm hùm: mức tăng trưởng hiếm có trong ngành thủy sản

Một trong những điểm sáng nổi bật của bức tranh thương mại năm 2025 là sự tăng mạnh của mặt hàng tôm hùm. Riêng trong tháng 10, xuất khẩu tôm hùm đạt 93 triệu USD, tăng 75% so với cùng kỳ năm trước. Lũy kế 10 tháng đầu năm, kim ngạch đạt 712 triệu USD, tăng 135%, mức tăng được Hiệp hội VASEP đánh giá là rất hiếm đối với một nhóm thủy sản đơn lẻ. Tôm hùm xanh là mặt hàng chủ lực, chiếm đến 98% giá trị xuất khẩu.

Tăng trưởng mạnh mẽ này phản ánh năng lực nuôi trồng, chế biến và mở rộng thị trường của doanh nghiệp Việt, đồng thời cho thấy nhu cầu quốc tế dành cho thủy sản Việt Nam vẫn rất lớn trong bối cảnh chuỗi cung ứng toàn cầu biến động.

Sầu riêng vượt kỷ lục năm 2024

Xuất khẩu sầu riêng tiếp tục duy trì đà tăng trưởng ấn tượng. Tính đến hết tháng 10, giá trị xuất khẩu mặt hàng này đã vượt mốc kỷ lục 3,2 tỷ USD của cả năm 2024. Để duy trì tốc độ này, Hiệp hội Rau quả Việt Nam cho rằng Việt Nam cần tăng cường minh bạch mã số vùng trồng, tuân thủ quy trình sản xuất bền vững và đầu tư mạnh vào chế biến sâu để đáp ứng tiêu chuẩn ngày càng cao của thị trường quốc tế.

Cà phê lập kỷ lục mới nhờ giá tăng mạnh

Xuất khẩu cà phê đạt gần 1,35 triệu tấn, tương ứng 7,64 tỷ USD tính đến ngày 15 tháng 11. Mặc dù sản lượng tăng khoảng 15%, kim ngạch xuất khẩu lại tăng hơn 62% nhờ giá cà phê quốc tế duy trì ở mức cao. Đây là minh chứng cho giá trị thương hiệu của nông sản Việt trên thị trường thế giới và năng lực thích ứng của ngành trong bối cảnh biến động nguồn cung toàn cầu.

Hạt điều, hạt tiêu tiếp tục lập đỉnh mới

Hạt điều ghi nhận kim ngạch xuất khẩu 4,51 tỷ USD, vượt mức của cả năm 2024 và lập kỷ lục mới. Hạt tiêu cũng tiếp tục hồi phục mạnh mẽ, đạt 1,44 tỷ USD, vượt kỷ lục 1,43 tỷ USD của năm 2016. Cả hai mặt hàng đều cho thấy sức tăng trưởng bền bỉ của ngành nông sản chế biến trong bối cảnh nhu cầu thế giới có sự phân hóa rõ rệt.

Điện tử giữ vai trò dẫn dắt tăng trưởng thương mại

Ngành điện tử tiếp tục là trụ cột chính của xuất khẩu Việt Nam. Tính đến ngày 15 tháng 11, kim ngạch xuất khẩu điện tử đạt khoảng 143 tỷ USD. Trong đó, nhóm máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện đạt hơn 92 tỷ USD, tăng 48,3%, còn nhóm điện thoại và linh kiện đạt 50,8 tỷ USD, tăng 5%.

Mức tăng hơn 32 tỷ USD so với cùng kỳ năm 2024 cho thấy sự dịch chuyển mạnh mẽ của chuỗi cung ứng điện tử toàn cầu sang Việt Nam. So với cả năm trước, xuất khẩu điện tử chỉ trong 10 tháng đã vượt thêm 16,5 tỷ USD.

Việt Nam bước vào Top 15 thương mại thế giới: Tín hiệu chiến lược cho nền kinh tế

Gia nhập nhóm 15 quốc gia có kim ngạch thương mại lớn nhất thế giới là bước tiến mang ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Ông Nguyễn Tuấn Việt, Tổng Giám đốc VIETGO, nhận định rằng điều đáng chú ý nhất không phải chỉ là con số 801 tỷ USD, mà là tốc độ tăng trưởng vượt dự báo, diễn ra sớm hơn thông lệ của chu kỳ thương mại toàn cầu.

Ông cho rằng khi một quốc gia gia nhập nhóm 15, đó là dấu hiệu của sự trưởng thành trong phương thức giao thương, mức độ chuẩn hóa sản xuất, trình độ quản trị chuỗi cung ứng và sự hội nhập sâu với kinh tế thế giới. Tốc độ tăng trưởng này cũng cho thấy nền kinh tế Việt Nam đã đạt mức độ mở rất cao và đang vận động đồng bộ theo xu hướng toàn cầu.

Năng lực tạo ra ngoại tệ và thặng dư thương mại: Yếu tố củng cố vị thế Việt Nam

Một trong những đặc điểm nổi bật của nền kinh tế Việt Nam là khả năng duy trì thặng dư thương mại ổn định nhiều năm liền. Hiện xuất siêu khoảng 30 tỷ USD, con số này giúp tăng dự trữ ngoại hối, ổn định tỷ giá và tạo dư địa cho chính sách tài khóa - tiền tệ.

Ông Nguyễn Tuấn Việt nhận định rằng quốc gia muốn tăng trưởng bền vững cần dựa vào xuất khẩu để tích lũy ngoại tệ. Đây cũng là nền tảng cho quá trình công nghiệp hóa và nâng cấp chuỗi giá trị.

Điều đáng chú ý là kim ngạch xuất khẩu của doanh nghiệp nội địa ngày càng tiệm cận doanh nghiệp FDI, phản ánh sự nâng cấp mạnh mẽ về năng lực công nghệ, quản trị và khả năng tiếp cận thị trường toàn cầu của doanh nghiệp Việt Nam.

Khoảng cách với Ấn Độ thu hẹp nhanh chóng

Ấn Độ, quốc gia đông dân nhất thế giới và có nền sản xuất lớn, vẫn chỉ đứng ngay trên Việt Nam về kim ngạch thương mại. Dù dân số lớn gấp 14 lần, tổng kim ngạch thương mại của Ấn Độ không bỏ xa Việt Nam quá nhiều. Nếu Việt Nam duy trì tốc độ tăng trưởng hiện tại, khả năng vượt Ấn Độ trong 1-2 năm tới hoàn toàn có thể xảy ra.

Điều này có thể làm thay đổi vị thế của Việt Nam trong các chuỗi cung ứng toàn cầu, đặc biệt là trong bối cảnh các tập đoàn đa quốc gia đang tái cấu trúc địa điểm sản xuất nhằm giảm rủi ro địa chính trị.

Xuất khẩu tương đương hoặc vượt GDP: Thành tích hiếm quốc gia đạt được

Năm 2024, xuất khẩu của Việt Nam ở mức 400 tỷ USD, tương đương hơn 80% GDP. Năm 2025, xuất khẩu có thể đạt 450-500 tỷ USD, gần bằng hoặc cao hơn GDP năm trước. Đây là tỷ lệ hiếm quốc gia nào trên thế giới đạt được, phản ánh độ mở rất lớn của nền kinh tế và khả năng sản xuất vượt trội so với quy mô tổng cầu trong nước.

Theo ông Việt, đây là nền tảng quan trọng để Việt Nam bước vào giai đoạn tăng trưởng theo chiều sâu thay vì phụ thuộc vào chi phí lao động thấp.

Nền tảng FTA, vị trí địa lý và dòng vốn FDI tạo đà bứt phá

Việt Nam đang sở hữu một trong những mạng lưới hiệp định thương mại tự do rộng nhất thế giới, bao phủ các khu vực kinh tế lớn như EU, Đông Á, CPTPP và RCEP. Đây là lợi thế giúp hàng hóa Việt Nam tiếp cận thị trường toàn cầu với mức thuế nhập khẩu ưu đãi.

Bên cạnh đó, yếu tố chính trị ổn định, vị trí địa lý gần chuỗi cung ứng châu Á, cơ sở hạ tầng liên tục được cải thiện và chi phí logistics cạnh tranh đang thu hút dòng vốn FDI chất lượng cao vào các lĩnh vực như điện tử, công nghệ, chế biến chế tạo và nông nghiệp công nghệ cao.

Cột mốc 801 tỷ USD: Khởi đầu cho hành trình tiến tới 1.000 tỷ USD thương mại

Cột mốc 801 tỷ USD của tháng 11 không chỉ là kết quả của một năm tăng trưởng mạnh, mà là thành quả tích lũy trong nhiều năm chuyển dịch phương thức sản xuất, tăng chất lượng hàng hóa, mở rộng thị trường và thu hút doanh nghiệp FDI quy mô lớn.

Ông Việt cho rằng Việt Nam đang tiến rất gần mốc 1.000 tỷ USD thương mại, mức được xem là chỉ dành cho các nền kinh tế có ảnh hưởng toàn cầu. Nếu duy trì được tốc độ này, Việt Nam có thể đạt mục tiêu trở thành trung tâm sản xuất,  thương mại hàng đầu châu Á trong 5-7 năm tới.

Ý nghĩa đối với tăng trưởng GDP năm 2025

Trong nhiều năm, xuất khẩu luôn đóng vai trò then chốt đối với tăng trưởng GDP của Việt Nam. Mỗi điểm phần trăm tăng trưởng xuất khẩu góp phần mở rộng sản xuất, thu hút vốn đầu tư, tạo việc làm, tăng tích lũy ngoại tệ và ổn định kinh tế vĩ mô.

Khi Việt Nam bước vào Top 15 thương mại thế giới, đây đồng thời là tín hiệu mạnh mẽ đối với dòng vốn FDI chất lượng cao, giúp nâng cao năng suất lao động và tạo giá trị gia tăng cao hơn cho toàn bộ nền kinh tế. Điều này giúp Việt Nam đến gần hơn với các mục tiêu tăng trưởng GDP mà Chính phủ đặt ra cho năm 2025 và các năm tiếp theo.